Aralık 2025’te yıllık TÜFE enflasyonunun %30,89 seviyesine gerilemesiyle Türkiye ekonomisi, 2026 yılına dezenflasyon sürecinin belirgin ivme kazandığı bir konjonktürde girmektedir.
2026 yılına Orta Vadeli Program (2026-2028), hedefleme çıktıları açısından bakılacak olursa bu yılın enflasyonun kalıcı düşüş eğiliminin konsolide edildiği, büyümenin daha dengeli bir kompozisyona kavuşturulduğu ve yapısal reformların ilk somut çıktılarının alınmaya başlandığı stratejik eşik olarak konumlandırmaktadır.
Ancak OVP nin çizdiği bu olumlu senaryo küresel ekonomik-siyasi belirsizlikler, kur dinamikleri, vergi ve kayıt dışı ekonomi riskleri, hukuki dönüşüm süreçleri, ücret-gelir adaletsizliği ve 2025 yılındaki siyasi konjonktürün taşıyıcı etkileriyle 2025 yıl sonu perspektifinden duruma bakıldığında gölgelenmiş durumdadır.
Türkiye ekonomisinin 2026 yılının öngörülerine başlıklar halinde bakacak olursak;
Enflasyon ve Büyüme Hedefleri
2026 yılı resmi hedefler:
• Enflasyon: %16
• Büyüme: %3,8
Uluslararası tahminler:
• Dünya Bankası: Enflasyon ≈ %18, Büyüme %3,7
• OECD: Enflasyon ≈ %20,8, Büyüme %3,4
Büyüme kompozisyonunda iç talebin sınırlı tutulması ve ihracat-yatırım odaklı bir yapının önceliklendirilmesi temel politik tercihtir. Hizmet enflasyonundaki yapışkanlık ve ücret-fiyat geçişkenliği ise hedef sapması riskini canlı tutmaktadır.
Yapısal Reform Gündemi
Program, potansiyel büyüme hızını orta vadede yaklaşık 0,5 puan artırmayı hedefleyerek dört ana eksende reformlar öngörmektedir:
• Beşeri Sermaye ve İstihdam → Mesleki eğitimin endüstri 4.0 ve yeşil dönüşüm ihtiyaçlarına uyumlaştırılması, kadın istihdamını destekleyen kreş/bakım kapasitesinin artırılması, NEET gençlere yönelik yoğun aktif işgücü programları
• Toplam Faktör Verimliliği → Sanayide teknoloji odaklı yerlileştirme (HIT-30), tarımda akıllı tarım teknolojileri ve organize tarım bölgelerinin yaygınlaştırılması
• Yatırım Ortamının İyileştirilmesi → Tek durak yatırım mekanizmasının genişletilmesi, yargı süreçlerinin hızlandırılması
• Yeşil ve Dijital Dönüşüm → Emisyon Ticaret Sistemi’nin (ETS) devreye alınması, yenilenebilir enerji kapasitesinin artırılması
Yeşil Dönüşümün Ekonomik Etkileri
Yeşil dönüşüm kısa vadede karbon-yoğun sektörlerde (çimento, demir-çelik) üretim maliyetlerini artırırken, uzun vadede enerji ithalat bağımlılığını azaltarak cari açığı daraltacak ve AB Yeşil Mutabakatı’na uyum sayesinde yeni ihracat fırsatları yaratacaktır.
Kur Dinamikleri
2025 sonu USD/TRY ≈43 seviyesinden 2026 yılı ortalaması tahminleri 50-55 ₺ bandına işaret etmektedir. Kontrollü nominal değer kaybı (enflasyon farkıyla sınırlı) ve Merkez Bankası’nın kademeli faiz indirimleri (yıl sonu ≈%25-28), reel efektif kurda kademeli değerlenme sağlayarak ithalat maliyetlerini ve enflasyonist baskıyı hafifletecektir.
PMI Verileri Açısından İmalat Sektörü
İstanbul Sanayi Odası Türkiye İmalat PMI, Aralık 2025’te 48,9 seviyesine yükselerek son 12 ayın en yüksek değerine ulaşmıştır (Kasım: 48,0). Endeks daralma bölgesinde kalsa da, yeni siparişler, üretim ve istihdamdaki yavaşlamanın belirgin şekilde azalması, 2026’nın ilk çeyreğinde imalat sektöründe toparlanma ivmesi oluşabileceğine işaret etmektedir.
Vergi Politikaları ve Vergi Riskleri
2026 bütçe stratejisi, dolaylı vergilere bağımlılığı azaltmayı, doğrudan vergi tabanını genişletmeyi ve kayıt dışı ekonomide yapay zeka destekli araçlarla (örneğin KURGAN) mücadele etmeyi hedeflemektedir. Ancak vergi artışlarının enflasyonist baskı yaratma riski yapay zeka destekli araçlarla yapılan denetimlerin amacından sapması durumu riski ve mükellef uyumundaki zayıflık, mali disiplin hedeflerini zorlayabilecektir.
Kayıt Dışı Ekonomi Riskleri
Kayıt dışı istihdamın yüksek seyri (yaklaşık %25-30), vergi gelirlerini sınırlamakta ve sosyal koruma ağını zayıflatmaktadır. Programın bu alandaki kararlı adımları (dijital denetim, teşvikli kayıtlılık) başarılı olursa vergi tabanı genişleyecek; aksi takdirde mali sürdürülebilirlik ve gelir adaletsizliği sorunları derinleşecektir.
Hukuki Dönüşümler ve Etkileri
Yargı süreçlerinin hızlandırılması, alternatif uyuşmazlık çözüm yollarının yaygınlaştırılması ve fikri mülkiyet haklarının güçlendirilmesi, yatırım ortamının iyileştirilmesinde kritik rol oynamaktadır. Ancak hukuki öngörülebilirlikteki eksiklikler ve yargı bağımsızlığı algısındaki zayıflık, yabancı doğrudan yatırım akışını sınırlamaya devam edebilecektir.
Ücretler ve Gelir Adaletsizliği
Asgari ücret politikası, enflasyon hedefleriyle uyumlu tutulmaya çalışılsa da, ücret-fiyat sarmalı riski sürmektedir. Genişleyen gelir adaletsizliği (Gini katsayısı yüksek seyretmeye devam etmekte), sosyal gerilimi artırmakta ve uzun vadeli büyümenin kapsayıcılığını tehdit etmektedir.
2025 Siyasi ve Konjonktürel Risklerin 2026’ya Taşıyıcı Etkileri
2025’teki siyasi gerilimler (muhalefet liderlerine yönelik yargı süreçleri, yerel yönetim-merkezi yönetim çatışmaları), yatırımcı güvenini zedelemiş ve risk primini yukarı çekmiştir. Bu belirsizliklerin 2026’ya taşınması, sermaye girişlerini sınırlayabilir, TL üzerinde baskı oluşturabilir ve reform iradesini zayıflatabilecektir.
Özellikle siyasi kaynaklı hassas risklerin azaltılabilmesi için yargılama süreçlerinin somut şekilde ortaya konması ve yargılama süreçlerinden çıkacak kararların hem siyasi hem hukuki hem de ekonomik çevrelerce yoruma açık olmaması çok elzem olacaktır. Aksi takdirde ekonomik riskler artarak devam edecektir.
SONUÇ
2026 yılı Türkiye ekonomisi için net ve ölçülebilir bir dönüm noktası niteliği taşıyacaktır.
Başarılı senaryo (politika tutarlılığı ve reform iradesi korunduğunda):
• Enflasyon yıl sonunda %20’nin belirgin şekilde altına inecektir.
• Büyüme %3,5–4,0 aralığında dengeli gerçeklecektir.
• Kur ve maliyet politikaları PMI ın seyrini belirleyecektir. PMI toparlanması imalat sektöründe kademeli genişlemeye dönüşecektir.
• Kontrollü kur seyri (50–55₺ bandı) dezenflasyonu destekleyecektir. Kur artışları kısa çeyrekler arasında maliyet enflasyonu riski yaratsa da mali politikalara uyumlu olarak yapılabilirse dezenflasyonist politika araçlarına ve dezenflasyon politikalarına katkı sağlanabilecektir.
• Yeşil dönüşüm yatırımları ilk pozitif etkilerini (cari açık daralması, yeni ihracat kalemleri) gösterecektir.
• Vergi tabanı genişlemesi ve kayıt dışılıkta azalma mali sürdürülebilirliği güçlendirecektir.
Ayrıca KURGAN tarzı yapay zeka destekli vergi denetim yazılımları mükellef – devlet ilişkilerinde riskler oluşturmaz, vergi adaletine katkıda bulunursa vergi gelirleri yükseleceği gibi kayıt dışılık ve vergi adaletine de etkin katkılar sunabilecektir.
Olumsuz senaryo (siyasi belirsizlikler, küresel şoklar veya reform gecikmesi durumunda):
• Enflasyon %22–25 bandında takılır
• Büyüme %3,0 ‘ün altına geriler
• Kur baskısı artar, PMI toparlanması gecikecektir.
• Gelir adaletsizliği ve kayıt dışı ekonomi sorunları derinleşecektir.
• Hukuki öngörülebilirlik eksikliği yabancı yatırımı daha da sınırlayacaktır.
Net değerlendirme: 2026 yıl sonu, Türkiye’nin orta vadeli reform stratejisinin güvenilirliğinin en kritik sınavı olacaktır. Para politikası -maliye politikası koordinasyonu, yapısal reform iradesi ve 2025’ten taşınan siyasi risklerin etkin yönetimi korunduğu takdirde, 2027’den itibaren daha yüksek, istikrarlı, kapsayıcı ve yeşil bir büyüme patikasına geçiş gerçekçi bir beklentiye dönüşecektir.
Aksi takdirde ise mevcut risklerin devam etmesi durumu söz konusu olursa kırılgan resesyonist durum, stagflasyonist ve slumflasyonist bir durum riskini ortaya çıkarabilecektir.
KAYNAKÇA
• TÜİK Aralık 2025 Enflasyon:
https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Tuketici-Fiyat-Endeksi-Aralik-2025
• Orta Vadeli Program 2026-2028:
https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2025/09/Orta-Vadeli-Program-2026-2028.pdf
• Dünya Bankası Türkiye Genel Bakış:
https://www.worldbank.org/en/country/turkey/overview
• OECD Türkiye Ekonomik Değerlendirme:
https://www.oecd.org/en/topics/sub-issues/economic-surveys/turkiye-economic-snapshot.html
• Reuters Türkiye İmalat PMI (Aralık 2025):
https://www.reuters.com/world/middle-east/turkish-manufacturing-nears-stabilisation-pmi-rises-december-2026-01-02/
• AB Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (CBAM):
https://taxation-customs.ec.europa.eu/carbon-border-adjustment-mechanism_en
MÜCTEBA ONURHAN ÖZMUMCU
EKONOMİST
